Zapytania kredytowe w BIK - czym są i jak wpływają na zdolność kredytową?

Czym jest zapytanie kredytowe?

Gdy składasz wniosek o kredyt, pożyczkę lub kartę kredytową, bank lub firma pożyczkowa wysyła zapytanie do BIK, aby sprawdzić Twoją historię kredytową. Ten fakt (samo zapytanie) zostaje zapisany w Twoim raporcie BIK.

W raporcie BIK zapytania dzielą się na dwa rodzaje:

• Zapytania bankowe: od banków i SKOK-ów, regulowanych przez Prawo bankowe.
• Zapytania parabankowe: od firm pożyczkowych, które nie są bankami (np. Provident, Wonga, Vivus).

Jak długo zapytania są widoczne w BIK?

Zapytania kredytowe widoczne są w raporcie BIK przez 12 miesięcy od daty złożenia wniosku, niezależnie od tego, czy kredyt został udzielony, czy nie.

Po upływie 12 miesięcy zapytanie znika automatycznie.

Czy wiele zapytań szkodzi?

Tak, ale nie zawsze w takim samym stopniu.

Kiedy zapytania szkodzą:

• Kilka zapytań w krótkim czasie (np. 3-5 w ciągu miesiąca) sugeruje bankom, że pilnie potrzebujesz pieniędzy lub że inne instytucje Ci już odmówiły.
• Wysoka liczba zapytań parabankowych jest szczególnie negatywnie oceniana, bo sugeruje korzystanie z chwilówek.

Kiedy zapytania nie szkodzą:

• Jedno lub dwa zapytania w ciągu roku to norma.
• Niektóre banki rozróżniają "miękkie" zapytania (np. sprawdzenie własnej zdolności przez kalkulator) od "twardych" wniosków, choć w polskim systemie BIK ta granica jest mniej wyraźna niż np. w USA.

Czy można usunąć zapytania z BIK?

Zapytania znikają automatycznie po 12 miesiącach. W części przypadków można jednak wnioskować o ich wcześniejsze usunięcie, gdy ustała podstawa prawna do dalszego przetwarzania danych:

• Zapytania bankowe, gdy nie doszło do udzielenia kredytu. Jeśli wniosek został rozpatrzony negatywnie i umowa kredytu nie została zawarta, można argumentować, że ustała podstawa do dalszego przetwarzania danych o tym zapytaniu (art. 17 ust. 1 lit. d RODO). Takie stanowisko zajmował UODO (dawniej GIODO) oraz Naczelny Sąd Administracyjny. Wniosek kieruje się do banku, a decyzję podejmuje instytucja.
• Zapytania parabankowe (firmy pożyczkowe). Firmy pożyczkowe przekazują dane do BIK na podstawie Twojej zgody (art. 6 ust. 1 lit. a RODO). Zgodę tę możesz wycofać, żądając zaprzestania przetwarzania i przekazywania danych do BIK oraz biur informacji gospodarczej.
• Zapytanie bez Twojej zgody (np. wyłudzenie kredytu na Twoje dane) — zgłoś to do BIK; wpis może zostać oznaczony jako zastrzeżony.
• Błędne dane w zapytaniu (zła data, nieistniejąca kwota) — możesz żądać korekty.

To są jednak podstawy do złożenia wniosku, a nie gwarancja usunięcia. Decyzję podejmuje instytucja, a w razie odmowy pozostaje droga skargi do Prezesa UODO.

Zapytania parabankowe - dlaczego są gorsze?

Banki widzą nie tylko liczbę zapytań, ale też ich źródło. Zapytania od firm pożyczkowych (parabanków) sygnalizują, że klient korzystał lub chciał korzystać z chwilówek, co jest postrzegane jako wyższe ryzyko kredytowe.

Jeśli w Twoim raporcie BIK widnieją zapytania parabankowe, warto wiedzieć, że:

• Nie możesz ich usunąć przed upływem 12 miesięcy.
• Po 12 miesiącach znikają automatycznie.
• W tym czasie warto zadbać o inne aspekty scoringu.

Sprawdź, ile zapytań jest w Twoim raporcie

Pobierz raport ze strony BIK.pl i przeanalizuj go naszym narzędziem. Zobaczysz listę wszystkich zapytań z podziałem na bankowe i parabankowe, wraz z datami. Dzięki temu ocenisz, kiedy poszczególne wpisy automatycznie wygasną.